طب اسلامی: اثبات وجود،بیان ماهیت

طب اسلامی: اثبات وجود،بیان ماهیت

مقدمه:

 

اثبات وجود:

                                                                            1بحث عقلی:     - عجز بشر در شناخت خود 

                         - رحمت واسعه الهی         ارائه راههای حفظ سلامتی 

                         و درمان بیماری

                                2بحث نقلی:      - خلقت آدم و آموزش علوم به ابوالبشر(ازجمله علم طب)

                        - تصریحات ائمه راجع به واجد بودن ایشان علم طب را

                        -وجود احادیث فراوان پیرامون طب(در زمینه های                    مختلف آن)

پاسخ به چند اشکال:

- آیا کار شارع طبابت است یا هدایت؟

- آیا همه احادیث قابل تکیه کردن هستند؟(بررسی سند احادیث)

- گاهاً در احادیث تعارضات دیده می شود،این ها را چگونه باید حل کرد؟

- احادیث طبی موردی است 

 

بیان ماهیت:

                                                                                   3وجود یک مکتب نه مجموعه دستورالعمل

                                         -چه موقع یک مکتب طبی بوجود می آید

 

                                                                                                4ویژگیهای این مکتب طبی:

الف- ویژگیهای ممتاز کننده: - اتصال به وحی

                                     - خطا ناپذیری

                                     - کل نگر بودن(جسم و روح)

                                     - علاج پذیری تمام بیماریها جز مرگ

ب- وجوه افتراق از طب سنتی:

                                     - هندسه اقلیدس و غیر اقلیدسی

                                     - توجه به ابعاد ماورائی انسان بر خلاف طب سنتی که مادی است(سایکولوژی و پاراسایکولوژی)

                                          - تفاوت متدلوژی طب اسلامی با سنتی: بکار گرفتن عقل و اجتهاد در استفاده از وحی در مقابل قیاس و تجربه

                                          - در مبانی(ارکان و اخلاط و ...): ریح،نور

                                          - دلایل و علائم: رنگ چهره        بواسیر

                                          - اسباب و علل: گناه عامل بیماری

                                        

 

 

                                          حفظ صحت: حرام و حلال-غذای طیب

                                                  

                                                            حظ الصحه ناصری توصیه به صاحبان                          حظ الصه برای مصرف شراب 

 

                                          - بیماریها:  - بواسیر ذکران و اثاث

                                                         - دیابت

                                                                - درمان:    - توجه به حجامت

                                                                               - در حرام شفا نیست

                                                         - استغفار در درمان عقر 

                                          - مفردات

                                          - قرابادین: کاربرد یک دارو در بیماریهای  

                                                                 مختلف(دواء الجامعه)  

                                   5موضع طب اسلامی نسبت به طب سنتی و طب جدید و سایر مکاتب

 

موانع موجود در احیاء طب اسلامی:

                                               - فقدان منابع منسجم         مراجعه به جوامع روایی

                                               - فقدان دانشمندان بزرگ        استفاده مستقیم از ائمه

                                               - تاثر از هیبت طب جدید و طب سنتی

 

 

گامهای ضروری برای احیاء طب اسلامی:

                                  

                                              - مرور احادیث

                                              - رفع تعارضات، حل مشکل سند و دلالت

                                              - دسته بندی و ساختارسازی

                                              - بکار بستن دستورات، دسته بندی نتایج و ارائه مقالات   علمی  

                                              - داروسازی و جذب سرمایه برای آن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طب اسلامی؛ اثبات وجود،بیان ماهیت

مقدمه

       

هدف از طبابت ارتقاء سطح سلامتی جامعه است،از راه پیشگیرییا درمان. در طول تاریخ،مردم از روشهای مختلفی برای حفظ سلامتی و درمان بیماریهای خود استفاده نموده اند. اما در قرون اخیر طب جدید با تکیه بر پیشرفتهایی که در سایر علوم مانند شیمی و فیزیک و علوم سلولی ملکولی صورت گرفت و با استفاده از پیشرفتهای حیرت انگیز در تکنولوژی و ساخت ابزارهای مختلف تشخیصیدرمانییکه تاز میدان شده و همه رقبا را کنار زد؛ بطوریکه تصور می شد این نقطه پایان پیشرفت علم طب است و در نتیجه بشر بر قله سلامتی قرار خواهد گرفت. اما دیری نپایید که چالش های ایجاد شده بطلان این فکر خام را ثابت کرد.

مقاومت باکتریها به آنتی بیوتیکها، خصوصاً مقاومت چند دارویی(MDR) ،افزایش روزافزون موارد ابتلا به HIV ،خصوصاً افزایش خیره کننده بیماریهای قلب و عروق و بیماریهای اعصاب و روان خاصه اضطراب و افسردگی و درصدد قرار گرفتن این بیماریها در لیست میزان شیوع بیماریهای جهان تردیدهای جدی در دگماتیسم فوق وارد نمود. لذا دانشمندان جهان رویکردی جدید نسبت به سلامت پیدا کردند و سازمان بهداشت جهانی نیز چنین رویکردی را تعقیب و همه کشورها را تشویق نمود تا به احیاء طب سنتی خود بپردازند تا از این طریق به نیازهای جامعه خود در ابعاد حفظ سلامتی و درمان بیماران پاسخ دهند.

تلاش های گوناگون در کشورهای مختلف آغاز شده است. افراد زیادی مشغول بازخوانی،آموزش و تحقیقات در طب سنتی کشور خود هستند.گویی همه دلسوزان بدنبال گمگشته ای می گردند. یک مکتب درمانی که پاسخگوی نیازهای بهداشتی و درمانی بشر باشد. ولی این بار هم اگر قرار باشد مانند طب جدید مدتی دنبال یک مکتب طبی برویم و پس از چندین سال به نقایص و ناکار آوری آن پی ببریم ،باعث تاسف و دریغ بیار خواهد بود. لذا این نگرانی که ما عمر خود را صرف احیاء چیزی نماییم و بعد از مثلاً سی سال متوجه محدودیتها و ناکارآمدیهای آن بشویم ذهن هرانسان هوشمندی را به خود معطوف می نماید.  

سوال مهم آن است که آیا می توان به یک مکتب طبی کامل دست یافت که با گذشت زمان بجای آنکه محدودیت،نواقص و ناکارآمدی آن برملا شود،گستردگی،برتری و قوت آن اثبات شود؟ آیا می شود به علمی دست یافت که گذر زمان گرد کهنگی بر آن ننشاند؟ پاسخ مثبت است. اگر علم،علم باشد نباید در گذر زمان تغییر کند. آیا گذشت زمان و پیشرفتهای ایجاد شده نتیجه دو ضربدر دو را تغییر می دهد؟ آنچه تغییر می کند اطلاعات است نه علم.

در حوزه علم طب فقط یک راه برای دستیابی به چنین علمی وجود دارد که با وجود انعطاف پذیری از چنان ثباتی برخوردار باشد که تغییرات زمانی آن را به چالش نکشاند و آن هم اخذ علم طب از خالق انسان می باشد که آگاه به ظاهر و باطن و جزء و کل انسان است.

 

بخش اول:

اثبات وجود

-بحث عقلی:

الف- نقص نسبی دانش بشر: همانطور که در مقدمه بیان شد بشر در همه علوم خود همواره داراییک نقص نسبی بوده است. در شناخت خود نیز دچار چنین نقصی است. به رغم پیشرفتهای فراوان در علوم مختلف پایه و بالینی، همچنان مجهولات فراوانی وجود دارد. علت بسیاری از بیماریها مشخص نیست و بسیاری از بیماریها لاعلاج مانده اند. به سرعت اطلاعات رو به افزایش است اما مجهولات بیشتری در پیش روی دانشمندان مطرح می شود. نتایج تحقیقات مختلف اختلافات و تضادهایزیادی را پیش آورده است.

آیا می توان سلامتی بشر را به دست مکاتبات طبی سپرد که سلسله مجهولات آن را احاطه کرده است؟ این نقص تنها به طب جدید متعلق نیست بلکه علوم بشری به دلیل تجربی بودن واجد سیستم آزمون و خطاست لذا مکاتب طب سنتی نیز دچار چنین نقصی می باشد.

ب- رحمت واسعه الهی: آیا می توان تصور کرد که خداوند مهربان که رحمت واسعه او همه چیز را در عالم فراگرفته است نسبت به سلامتی انسان و راهنمایی بشر برای حفظ آن بی تفاوت بوده است؟ بشر اولیه چگونه سلامتی خود را حفظ کرده است؟ آیا اگر قرار بود این سیر آزمون و خطا را طی کند نسل بشر با بیماریهای واگیردار و.... منقرض نمی شد؟.}  1قال الصادق ع  فی جواب الطبیب الهندی :

وَ لَئِنْ قُلْتَ بِالتَّجْرِبَةِ وَ الشُّرْبِ لَقَدْ کَانَ یَنْبَغِی لَهُ أَنْ یَمُوتَ فِی أَوَّلِ مَا شَرِبَ وَ جَرَّبَ تِلْکَ الْأَدْوِیَةَ بِجَهَالَتِهِ بِهَا وَ قِلَّةِ مَعْرِفَتِهِ بِمَنَافِعِهَا وَ مَضَارِّهَا وَ أَکْثَرُهَا السَّمُّ الْقَاتِل‏

بحار الانوار ج 1 ص182}

 

لذا برای ما عقلاً ثابت می شود که خداوند حکیم علیم از سر رحمت خود راههای حفظ سلامتی و درمان بیماری را از ابتدا به بشر آموخته است

-بحث نقلی:

الف- خلقت آدم و آموزش علوم به آدم ابوالبشر: بر اساس مجموعه آیات و روایات آدم ابوالبشر اولین انسان مخلوق بر روی کره خاک بوده است و با توجه به فقدان تجربه کافی برای زندگی در این دنیا قاعدتاً بایستی آنچه مورد نیاز او بوده برای زندگی خود و خانواده اش و همچنین هدایت و رهبری ایشان در اختیار او قرار می گرفت لذا خداوند در قرآن به این نکته اشاره می کند که((و علم ادم الاسماء کلها))  روایات،همه به این نکته اشاره دارد...  2{بحارالأنوار     11     146

 وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها  قَالَ الصادق ع : أَسْمَاءَ الْجِبَالِ وَ الْبِحَارِ وَ الْأَوْدِیَةِ وَ النَّبَاتِ وَ الْحَیَوَانِ

 

بحارالأنوار     11     147

عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها  مَا ذَا عَلَّمَهُ قَالَ الْأَرَضِینَ وَ الْجِبَالَ وَ الشِّعَابَ وَ الْأَوْدِیَةَ ثُمَّ نَظَرَ إِلَى بِسَاطٍ تَحْتَهُ فَقَالَ وَ هَذَا الْبِسَاطُ مِمَّا عَلَّمَهُ

 

بحارالأنوار     11     147  

عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها  مَا هِیَ قَالَ أَسْمَاءُ الْأَوْدِیَةِ وَ النَّبَاتِ وَ الشَّجَرِ وَ الْجِبَالِ مِنَ الْأَرْضِ {

 

این مسئله راجع به سایر انبیاء نیز صدق می کند چنانچه در روایت راجع به سلیمان پیامبر هست که گیاهان در محراب با او سخن می گفتند و خواص خود را بیان می کردند3.}الدر المنثور فی تفسیر المأثور    ج‏5    230    قوله تعالى فلما قضینا علیه الموت الآیة .....  ص : 229

 عن ابن عباس عن النبی صلى الله علیه و سلم قال کان سلیمان علیه السلام إذا صلى رأى شجرة نابتة بین یدیه فیقول لها ما اسمک فتقول کذا و کذا فان کانت لغرس غرست و ان کانت لدواء نبتت فصلى ذات یوم فإذا شجرة نابتة بین یدیه فقال لها ما اسمک قالت الخرنوب قال لأی شی أنت قالت لخراب هذا البیت فقال سلیمان علیه السلام اللهم عم عن الجن موتى حتى یعلم الانس ان الجن لا یعلمون الغیب فأخذ عصا فتوکأ علیها و قبضه الله و هو متکئ فمکث حینا میتا و الجن تعمل فأکلتها الأرضة فسقطت فعلموا عند ذلک بموته فتبینت الانس ان الجن لو کانوا یعلمون الغیب ما لبثوا حولا فی العذاب المهین و کان ابن عباس یقرؤها کذلک فشکرت الجن الأرضة فأینما کانت یأتونها بالماء}

 

 بر اساس روایات می توان دریافت که در سایر علوم نیز پیامبران پیشرو بوده اند. چنانچه در ابداع خط،خیاطی و... پیامبران الهی پیشرو هستند4{بحارالأنوار     11     279

َ وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى إِدْرِیسَ ع ثَلَاثِینَ صَحِیفَةً وَ هُوَ أَوَّلُ مَنْ خَطَّ بِالْقَلَمِ وَ أَوَّلُ مَنْ خَاطَ الثِّیَابَ وَ لَبِسَهَا وَ کَانَ مَنْ کَانَ قَبْلَهُ یَلْبَسُونَ الْجُلُودَ وَ کَانَ کُلَّمَا خَاطَ سَبَّحَ اللَّهَ وَ هَلَّلَهُ وَ کَبَّرَهُ وَ وَحَّدَهُ وَ مَجَّدَهُ وَ کَانَ یَصْعَدُ إِلَى السَّمَاءِ مِنْ عَمَلِهِ فِی کُلِّ یَوْمٍ مِثْلُ أَعْمَالِ أَهْلِ زَمَانِهِ کُلِّهِمْ

 

بحارالأنوار     11     331

َ وَ کَانَ نُوحٌ رَجُلًا نَجَّاراً فَجَعَلَهُ اللَّهُ نَبِیّاً وَ انْتَجَبَهُ وَ نُوحٌ أَوَّلُ مَنْ عَمِلَ سَفِینَةً تَجْرِی عَلَى ظَهْرِ الْمَاء}

 

/ 5 نظر / 88 بازدید
ناصر

سلام علیکم! در رساله های مراجع آمده یکی از نشانه های بلوغ روئیدن مو اطراف آلت تناسلی یا همان عانه است. به لحاظ طبی نیز می گویند پسر در نزدیکی سن بلوغ یعنی در سنین 12 13 سالگی کم کم شروع می کند به روئیدن موی عانه حال یکی از رفقای بنده می گفت من هر چه بیاد دارم این مو را داشتم یعنی شاید از اول دوم ابتدائی شاید هم زودتر این مو را داشتم. بعد این رفیقم می گفت مثلا ما در راهنمائی با بچه ها صحبت می کردیم وقتی دوستانم می گفتند این مو را نداریم تعجب می کردیم در حالی که باید از خودم تعجب می کردن نه از رفقایم چون خودم غیر طبیعی بودم. حال اولا به لحاظ طبی دلیل این امر چیست!؟ و ثانیا آیا شما حکم فقهی اش را می دانید که آیا از همان اول دوم ابتدائی ملکف بوده یا خیر!؟

مصطفي

من مبتلا به بيماري رماتيسم مفصلي ميباشم ميخواستم با استاد ضيايي در اين مورد مشورت كنم لطفا كمكم كنيد 09143072856 09214101859 04113373345

رضا

سلام استاد آیا بیماری دیستروفی عضلانی علاج قطعی با گیاهان دارویی دارد؟لطفا در خصوص علاج دیستروفی عضلانی اگر گیاه دارویی هست برایم ایمیل کنید متشکرم

رضا

ببخشید دوباره مزاحم شدم برای کاهش تری گلیسیرید خون چه داروهای گیاهی مفید است؟

باران

س لطفا ایمیل و آدرس وتلفن مطب استاد ضیائی را برایم ارسال کنید. با تشکر